قوله - تعالى - : وَ قالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ بعضى گفته‌اند : اى : قال لهم النّبيّ للنّقباء ، يعنى : موسى - عليه السّلم - با نقبا گفت كى خذاى - تعالى - گويذ 1668 ؛ و اكثر مفسران برآنند كى خطاب با بنى إسرائيل است . « لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ » يعنى : من ناصر و معين شماام - اى بنى إسرائيل ! - مادام كى نماز بپاء داريذ . « وَ آتَيْتُمُ الزَّكاةَ » و زكات بدهيذ « وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلِي » و برسولان من ايمان آريذ « وَ عَزَّرْتُمُوهُمْ » اى : و نصرتموهم و وقّرتموهم ، يعنى : نصرت دهيذ و توقير 1669 نمائيذ ايشانرا . « وَ أَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً » ( 294 ) و به خداى - تعالى - دهيذ قرضى نيكو . گفته‌اند : مراد صدقه است ؛ و گفته‌اند : مراد همهء خيرات است ؛ و « قرض » از آن جهت خواند كى منافع ثواب بعوض بايشان مىدهذ ؛ و « قرض » روا بوذ كى مفعول باشذ . و روا بوذ كى مصدر بوذ بحذف زيادة ؛ و بعضى برآنند كى اين أوصاف شرايط است لقوله : « انّى معكم » ، و بعضى برآنند كى تمّ الكلام عند قوله : « انّى معكم » ثمّ استأنف فقال : « لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ » و لام توطئهء قسم بوى درآورد و المقسم قوله : « لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ » يعنى : گناه شما محو كنيم و بپوشانيم 1670 . « وَ لَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ » و فروذ آريم شما را در بهشتهايى كى در زير قصور آن آبها روان بوذ « فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ مِنْكُمْ » هر كس كى بعد از ميثاق از شما كافر شوذ و مخالفت اين شرايط كنذ « فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ » اى : عدل 1671 عن الطّريق المستقيم ، يعنى : از راه راست گرديذه باشذ ، يعنى : هر كس كى از ميثاق برگردذ و مخالفت موسى و نقباء او كنذ ، از راه راست برگشته بوذ و بر دين خذاى - تعالى - مواظبت ننموذه باشذ . مصنّف كتاب گويذ : ( 295 ) رسول - صلّى اللّه عليه و آله - فاضلتر از موسى بوذ - عليه السّلم - و نقباء او - يعنى : امامان دوازدگانهء او - فاضلتر از نقباء بنى إسرائيل بوذند ، و بارى - تعالى - در حق امّت موسى فرموذ : « فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ » همچنين . . . امّت . . . 1672 هر كس كى ميثاق خذاى - تعالى - خلاف كنذ و روى از امامان دوازدگانه رسول بگردانيذ 1673 و در إبطال حقوق ايشان كوشيذ ، « فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ » صفت ايشان بوذ . قوله : « فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ » يعنى : بسبب نقض عهد ايشان « لَعَنَّاهُمْ » لعنت كرديم ايشانرا . ابن عبّاس گويذ : مراد آنانند 1674 كى در عهد رسول بوذند ، و لعنت جزيت بوذ . حسن